2025 Yapay Zeka Yılının Muhasebesi: Bir Girişimcinin Gözünden

Pekiştirmeli Öğrenme Artık Oyunun Kuralını Değiştirdi

Yılın başında LLM’lerin üretim hattı belliydi: Ön-eğitim, denetimli ince ayar ve insan geri bildirimli pekiştirmeli öğrenme. Ama 2025’te “Doğrulanabilir Ödüllerden Pekiştirmeli Öğrenme” dediğimiz RLVR sahneye çıktı ve kartları yeniden dağıttı.

Ne demek bu? Basitçe söyleyeyim: Yapay zeka artık matematik ve kod problemleri gibi sonucu net olan alanlarda kendi kendine “düşünmeyi” öğreniyor. Problemi parçalara ayırıyor, farklı stratejiler deniyor, hata yapınca geri dönüp düzeltiyor. DeepSeek R1 makalesine bakarsanız, bu “akıl yürütme” süreçlerinin ne kadar sofistike hale geldiğini görürsünüz.

İşin ilginç yanı şu: Bu yeni aşama o kadar verimli çıktı ki, laboratuvarlar ön-eğitime ayırdıkları hesaplama gücünü buraya kaydırdı.

Yani 2025’te gördüğümüz ilerleme, daha büyük modeller değil, daha uzun RL çalıştırmaları sayesinde oldu. OpenAI’ın o3 sürümü bu değişimin somut kanıtıydı.

Cursor ve Yeni Uygulama Katmanı

2025’te Cursor’un meteoritik yükselişi beni çok etkiledi. Ama asıl önemli olan, bunun yeni bir “LLM uygulama” katmanını ortaya çıkarmasıydı. Artık herkes “X için Cursor” diyor.

Bu uygulamalar ne yapıyor?

• Bağlam mühendisliği yapıyorlar
• Arka planda birden fazla LLM çağrısını karmaşık grafikler halinde orkestra ediyorlar
• Dikey sektörlere özel arayüzler sunuyorlar
• Bir “otonomi kaydırıcısı” sunuyorlar – ne kadar kontrolü AI’ya bırakacağınıza siz karar veriyorsunuz

Claude Code: Bilgisayarında Yaşayan Yapay Zeka

Claude Code bu yıl bir LLM Ajanının neye benzediğini ilk kez ikna edici şekilde gösterdi. Araç kullanımı ve akıl yürütmeyi döngüsel olarak birleştiren, uzun süreli problem çözme yapabilen bir sistem.

Ama beni asıl etkileyen şey şu: Claude Code bilgisayarınızda çalışıyor. Sizin ortamınızda, sizin verinizle, sizin bağlamınızla.

Anthropic bunu doğru anladı ve Claude Code’u minimal bir CLI formatında paketledi. Bu, yapay zekanın neye benzediğini değiştirdi. Artık Google gibi gittiğiniz bir web sitesi değil, bilgisayarınızda “yaşayan” küçük bir ruh.

His ile Kodlama: Programlamada Devrim

2025, yapay zekanın İngilizce ile her türlü etkileyici programı inşa edebileceği yetenek eşiğini geçtiği yıl oldu. Kodun var olduğunu bile unutarak programlama yapabiliyoruz artık.

“Vibe coding” yani “his ile kodlama” kavramı tam da bunu anlatıyor:

• Programlama artık sadece yüksek eğitimli profesyonellere mahsus değil
• Eğitimli profesyoneller de normalde asla yazmayacakları yazılımları yazabiliyor
• Kod artık bedava, geçici, esnek, tek kullanımlık

Son Söz

2025 heyecan verici ve sürprizlerle dolu bir yapay zeka yılıydı. LLM’ler yeni bir zeka türü olarak ortaya çıkıyor. Hem beklediğimden çok daha akıllı hem de beklediğimden çok daha aptal. Her halükarda son derece faydalılar.

İş dünyasında zaman altınsa, yapay zeka onun madencisidir. Ve biz madencilerin işi daha yeni başlıyor.